“Orain
kartzelako funtzionarioak militanteago bihurtu dira euskal presoaren
kontra, errepresioan
parte hartzen dute”
Xabier Arnaiz joan den larunbatean atera zen Ocaña I kartzelatik,
preso 22 urte pasa ondoren. 1982an atxilotu zuten Donostian, 26 urte
betetzeko zituela. Gatazkaren irtenbidea elkarrizketatik eta manerak
aldatzetik etorriko dela uste du Arnaizek.
Xabier
Arnaiz hernaniarra pasa den larunbatean, martxoaren 20an, askatu zuten,
22 urte kartzelan eginda. Kartzela bat baino gehiago ezagutu ditu: Carabanchel,
Alcala, Herrera, Almeria, Langraitz, Malaga eta Ocaña I. Amnistia
ezkeroztik preso denbora luzeena egin duen hernaniarra da Xabier Arnaiz.
1982ko ekainean atxilotu zuten Donostiako Bera-Bera auzoan, talde armatuko
kide izatea leporatuta, 26 urte betetzeko zituela. Herrira itzultzean
herriko hainbat gauza aldatuta aurkitu ditu. Giro politikoari dagokionean
“zaharrak berri” direla dio Arnaizek.
Zer eragin izan du zugan 22 urte kartzelan pasatzeak?
Zahartzeaz aparte pixka bat asentatzea eta lasaiagoa izatea. Hasieran
kartzelan sartu berritan dena berria da, baina ingurua kontrolatzen
hasten zarenean konturatzen zara ez duzula obsesionatu behar. Han zaude
eta ez dago bueltarik, ezin zera pentsatzen hasi, hau izango banu edota
bestea egingo banu, banu guzti horiek ezinezkoak dira-eta. Orduan geratzen
zaizuna itxoitea da, kartzelako egoerari aurre egin eta aurrera egitea.
22 urte hauetan kartzelako bizimoduak ere aldaketak izango zituen,
ezta?
Orain funtzionarioa lehen baino militanteagoa da euskal presoaren kontra.
Lehen funtzionarioa, funtzionarioa zen, orain kontzienteagoa da eta
atea ixten badizu, min egiten dizula jakinda isten dizu. Funtzionariek
badakite zerk egiten dizun mina, eta adibidez liburua kentzeak mina
egiten dizula badaki saiatuko da hori egiten.
Bestetik, lehen euskal presoak elkarrekin egoten ginen eta horrek segurantza
haundia ematen du. Modulu batean 60 bat pertsona edo egoten ginen eta
nahi zenuenarekin ibiltzen zinen. Orain talde txikietan jartzen dituzte
eta ezin da aukeratu norekin ibili eta gainera ondo aztertzen dute zeinekin
jartzen zaituzten. Patioan ere gero eta denbora gutxiago egiten da,
nik azkeneko 15 urteetan oso denbora gutxi egin det patioan eta patioak
ere jendez gero eta urriagoak dira.
Zein da hemen utzi zenuenarekin kartzelan izan duzun harremana?
Ahal nuen gehiena. Egunkarien bitartez, irratiaren bitartez, telebistaren
bidez gero. Familiak eta lagunek paketeak bidaltzen zizkidaten, egunkari
eta aldizkariekin eta Gara edo Berriako harpide egiteko aukera ere badago.
Irratia ere entzuten genuen: garai batean F.Ma entzutea debekatua zegoen
eta Radio Nacional de España entzuten genuen. Telebista ere sartu
zen kartzelara eta duela 15 bat urtetik edo Ocañan telebista
ikusteko aukera izan genuen. Telebistak asko laguntzen du ateratzerakoan
inpaktu bisuala hain haundia ez izaterako orduan: janzkerak, kotxeen
abiadurak, gaur egun gehiegi dauden kotxeak, besteak beste.
Barrutik nola ikusten da hemengo egoera politikoa?
Nahasia ikusten da. Aldaketak egon dira, egunkarien bidez jarraitu dut.
Ez nahi adina informazioarekin agian baina giro nahasia ikusi dut.
Zeintzuk
izan dira kartzelan egin dituzun aktibitateak?
Ikasketekin ez dut ezer egin. Asko irakurtzen nuen eta eskulanak ere
egiten nituen. Kartzelaren arabera gauzak asko aldatzen dira, bakoitzean
ahal zena egiten nuen. Fularrak egin izan ditut, txapak eta azken boladan
maketak egiten nituen.
Eta
protestak?
Gose grebak, planteak eta itxialdiak egin ditut, bat baino gehiago.
Ocañan gainera itxialdia egiten bazenuen benetako itxialdia zen,
janaria beti zeldetan ematen baitziguten. 24 orduak barruan pasatzen
genituen eta dutxara eta bisitetara joaten ginen nahi izan ezkero. Gose
grebarik luzeena 34 egunekoa egin nuen, gero 20koak, 15 egunekoak eta
astebetekoak ere egin nituen. Horrelakoak egiten ez badituzu hilik zaude.
Martxoaren 11ko atentatuak zer eragin izan zuen kartzelan?
Lehenengo momentutik isolatu egin gintuzten. Esan ziguten Madrileko
agindu bat zela eta gure mesederako zela. Hiru egun eduki gintuzten
ordu betez patiora ateratzen.
Zer giro politiko topatu duzu etxera itzultzean?
Ez det denbora asko izan egia esan, bakarrik entzun det Euskadi Irratian
Hernaniko Udaletxean Kontxi Sanchizen mozioa Jose Antonio Rekondok ez
duela utzi aurrera ateratzen. Zaharrak berri, hori esatearekin nahikoa
da.
Egoera honen konponbideak nondik etorri behar duela ikusten
duzu?
Hitz egitetik eta gauza askotan manerak aldatzetik.
Nola topatu duzu Hernani?
Hernani etxez asko hazi zela esan zidaten, baina, itzultzean espero
nuena baino hobeto ikusi dut. Gehiago agobiatuko ninduela espero nuen
baina buelta bat eman eta txoko politak ikusi ditut. Kotxe asko ere
ikusi ditut eta konturatu naiz edozein aitzaki erabiltzen dutela karretera
berriak egiteko. Belarrak nun hazi behar du?
Ze bizimodu klase egin nahi zenuke orain?
Garai batekoaren antzekoa, agian patxarosoagoa. Mendi bueltak egin,
leheneko bideak oraindik hor jarraitzen badute behintzat.
Errugbia
-Lehenengo Maila Autonomikoa
Hernanik igoera faseko lehen partidua jokatuko
du gaur Galizian, Xestur taldearen kontra
Errugbi taldeak aspaldiko urteetako erronka haundiena du jokoan:
Ohorezko B mailara igotzeko txartela. Gaur 12:00etan hasiko da partidua
A Coruñan.
Hernanik
Ohorezko B mailarako igoera fasea jokatuko du A Coruñako Xestur
taldearen kontra, gaur eta gaur zortzi, denboraldia bigarren postuan
bukatu eta gero. Joan eta etorriko partiduak ez dira xamurrak izango,
baina, hernaniarrek esperantza haundia dute kanporaketa irabazi eta
mailaz igotzeko. Gaur lesio gutxi eta joko maila onarekin egingo dio
frente Hernanik galiziarrei eta etxerako partidurako emaitza on bat
ekartzea garrantzitsua da oso. Partidua gaur da, egurdiko 12:00etan
A Coruñan.
Jubenilak Bartzelonan
Jubenilen taldea Euskal Herriko txapeldun geratu berri da eta Espainiko
txapelketako final zortzirenak jokatuko ditu gaur Bartzelonan, San Cugat
taldearen kontra. Partidua gaur goizeko 11:00etan hasiko da, Bartzelonan.
Futbola
-Gorengo Maila
Hernanik
urrezko hiru puntu lortu ditu Jose Manuel Seco entrenatzaile berriaren
lehen partiduan
Real Unionek bi aldiz berdindu zuen partidua 1-1 eta 2-2 eta bigarren
zatiko Zabalaren golak erabaki zuen partidua. Asteazkenean ligako partidua
du Hernanin.
Urrezko
hiru puntu lortu zituen atzo Hernanik Real Union taldearen kontra. Bi
alditan aurreratu zen markagailuan Hernani lehen zatian, Olasagasti
eta Vilaren golei esker, baina, bietan partidua berdindu zuen Real Unionek
kontraerasoan. Lehen zatia 2-2 bukatu zen. Bigarrenean Zabalak buruz
sartu zuen partiduko azken gola eta hiru puntuak etxean gelditu ziren.
Jose Manuel Seco entrenatzaile berriak bide onean hasi du Hernanirako
etorrera, eta hurrengo erronka asteazkenean izango du Zubipen bertan,
Urolaren kontra, atzeratutako partiduan.